දිනපතා කියවිම්

  • Sharebar

දිවිමග සහන් සුවයෙන් සනසන සිංහල අලුත් අවුරුද්ද

දිවිමග සහන් සුවයෙන් සනසන සිංහල අලුත් අවුරුද්ද

---------------------------------------------------------------------------------------------

අස්ගිරි මහා සංඝ සභාවේ මහෝපාධ්‍යය
ශ්‍රාස්ත්‍රවේදී පණ්ඩිත
අමුණුපුර පියරතන හිමි

Sinhala

අලුත් අවුරුද්ද ගැන පළමු සටහන හමුවන්නේ 15 වැනි ශතවර්ෂයේදීයි

මහාචාර්ය මැන්දිස් රෝහණධීර

එරබදු මල් පිපෙන විට, කොවුලන් නද දෙන විට, පලබරින් අතු ඉති නැමෙන විට භාග්‍යයෙන් අග්‍ර වූ බක් මාසය එළැඹෙන බව අපි දනිමු. සිංහල ක්‍රමයට ගත් කල බක් සහ වෙසක් යන මාසවලට යෙදෙන්නේ වසන්ත ඍතුව නිසා ද පරිසරයේ යම් කිසි උත්සවශ්‍රීයක් ඇති බව නිතැතින්ම පෙන්නුම් කරයි.

නගරයටත් වඩා ගමක, නිවෙස්වල සාමුහිකත්වය, බැඳීම, ළබැඳියාව සමඟ එක්වන ඒ සැණකෙළි ස්වභාවය නිසා බක් මහ නොයෙක් දෑ ලැබෙන වාසනාවන්ත මාසය ලෙස පිළිගැනේ. මේ නොයක් දෑ අතර කැපී පෙනෙන්නේ අස්වැන්නයි. ඒ සමඟම අලුත් ඇඳුම්, නිවාස අලුත් වැඩියාව වැනි නව්‍යතාවට අයත් දෑ ද බැඳී පවතී.

Sinhala

අවුරුදු චාරිත්‍රවල බෞද්ධ දර්ශනයේ ගැඹුරු හරය අන්තර්ගතයි

ආචාර්ය මැදගොඩ අභයතිස්ස නාහිමි

සිංහල බෞද්ධයන් බහුතරයක් වාසය කරන ශ්‍රී ලංකාද්වීපයේ සිංහලයා සමරන සිංහල හින්දු අලුත් අවුරුද්දේ බෞද්ධයාට අනන්‍ය ලක්ෂණ ඕනෑතරම් දැකගත හැකියි. එහෙත් බුද්ධ ධර්මය ඇතුළත් ත්‍රිපිටකයේ එවන් අවුරුදු උදාව වැනි නක්ෂත්‍රය පදනම් කරගත් උත්සවයක් පිළිබඳ නිශ්චිත කාල වකවානු සහිතව විස්තර වී තිබෙනවා ද?

Sinhala

ලාංකේය රාජධානි වංශකතාවේ බලය හා විමුක්තියේ සංඝට්ටනයෙන් ජනිත වූ යාපහුව

මහව ප්‍රාදේශිය ලේකම් කොට්ඨාසයේ පිහිටි යාපහුව පුරාවිද්‍යාත්මක ස්ථානය ඓතහාසික වශයෙන් සුවිශේෂීත්වයක් උසුලයි. ක්‍රි.පූ. 3 වන සියවසේ දෙවන පෑතිස් රාජ්‍ය අවධියේ දි යාපහුව "සුන්දර ගිරි පව්ව" යන නම බෝධිවංශයේ සඳහන් වේ. යාපහුව සුභ නම් සෙ‍නෙවියා විසින් ආරක්ෂාව පිණිස බලකොටුවක් ගොඩනගා ගැනීම සිදු වූ පසු සුභවාල, සුභගිරිපුර යන නමින් හඳුන්වා ඇත. දළදා පූජාවලියේ "අයෝපර්වත" යන නමින් යාපහුව හඳුන්වා ඇත.

Sinhala

හෙට්ඨාපාදතලේසු චක්කානි ජාතානි :- යටි පතුල් හි චක්‍ර ලක්ෂණ පිහිටි බව

යටි පතුල්හි චක්‍ර ලක්‍ෂණ මින් අදහස් කෙරේ. මේ ලක්‍ෂණය දරන්නන් මහ පිරිස් ඇතිව වෙසෙන බව සූත්‍රයේ සඳහන් වේ.

Undefined

දෙතිස් මහා පුරුෂ ලක්‍ෂණ

අපගේ තථාගත සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ දෙතිසක් මහා පුරිස ලකුණින් හා අසූවක් අනුව්‍යන්ජනයනගෙන් සමන්විත වූ බව බෞද්ධ සාහිත්‍යයේ නොයෙක් තැන සඳහන් වේ. මේ මහා පුරුෂ සංකල්පය ප්‍රාග් බෞද්ධ භාරතයේ ක්‍රියාත්මක වූ බ්‍රාහ්මණ සම්ප්‍රදාය තුළ ද පැවති පිළිගැනීමක් සේ පෙනේ

සුත්ත නිපාතයේ සේල සූත්‍රයේද, මජ්ජම නිකායේ බ්‍රහ්මායු සූත්‍රයේද දක්වා ඇති පරිදි මේ දෙතිස් මහා පුරුෂ ලක්‍ෂණ සහිත පුද්ගලයින් ඉතා පින්වන්ත මෙන්ම බලවන්ත පුද්ගලයන් සේ දක්වා තිබේ. ඒ අනුව සූත්‍ර පිටකයේ දිග්සඟියේ (දීඝනිකාය) ලක්ඛණ සූත්‍රයේ දෙතිස් මහා පුරුෂ ලක්‍ෂණ දක්වා ඇත්තේ මෙලෙසය.

Sinhala

කවි අසිපතෙන් නැගුණ රණ හඬින් සිංහලය අවධිකල එස්. මහින්ද හිමි.

කවි අසිපතෙන් නැගුණ රණ හඬින් සිංහලය අවධිකල එස්. මහින්ද හිමි.
ටිබෙට් ජාතික එස්. මහින්ද හිමිගේ 63 වන ගුණ සමරුන නිමිත්තෙනි.

Sinhala

මුද්දරයට ගිය දළදා මැදුර..

අණබෙර ගැසීම, ඝණ්‌ඨාර නාදකිරීම්, කඳුමුදුන් හි ගිනි දැල්වීම, කොඩි එසවීම, දූතයන් යෑවීම, ගලේ කෙටීම සීපද ගායනාකිරිම, හූ කීම වැනි විවිධාකාර වු ‍ තොරතුරු හුවමාරු ක්‍රම තිබු අප සන්නිවේදන ඉතිහාසය වර්තමානය වෙද්දී තෑපෑල, දුරකතන, ඊමේල් ආදියෙන් දියුණුව දක්වා පැතිර ඇති අතර තැපෑල් සේවය එහි පරණම මාධ්‍යයයි.

Sinhala

වේදනා මුල් සිඳ දමමු

භාවනාවෙන් සිත දියුණු කර ගැනීමෙන්, කාම කෝපා‍දියෙහි නො මිනිස්කම් දුරලා උතුම් මිනිස් ගුණ වගා කර, කු`ඵ හරකකු වන් සිත දමනය කොට සංසුන් කර ගත හැකිය. එමගින් එලොව මෙලොව උභයාර්ථ සිද්ධියම සාධනය කර ගත හැකි වේ. භාවනාවෙන් මනා කොට පිහිටුවා ගත් සිතින් අවිද්‍යාවෙන් මි`දී සියලු ආකාරයෙන් සැනසිලි සුවය සදන නිවන් සුවය අත් කර ගැනීමට ද ම`ග හෙළි කර ගත හැකි වන්නේය, සමථ විදර්ශනා වඩන ඤාණවන්ත උත්සාහවන්තයාට නිවන් අවබෝධ කර ගැනීම එතරම් අපහසු නොවේ. ඒ නිසා බාල, තරුණ, මහ`ඵ කවුරුන් වුවත් දවසේ හිමිදිරි පාන්දර හෝ උදේ සවස දෙකේම හෝ කිසියම් භාවනා‍වෙක යෙදීම ජීවිතයට සැනසිල්ල, සතුට ගෙන දෙන බව වටහා ගත යුතුය.

Sinhala

පිටු